Na łamach czasopisma naukowego Studia Prawnoustrojowe opublikowany został artykuł autorstwa dra Tomasza Jezierskiego (adwokata i doradcy podatkowego w KADP) pt. Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z17 czerwca 2025r., sygn. akt I SA/Bd 235/25. W publikacji poddano analizie istotny problem praktyczny dotyczący estońskiego CIT, tj. skutków niesporządzenia lub wadliwości śródrocznego sprawozdania finansowego przy wyborze opodatkowania ryczałtem w trakcie roku podatkowego.
Streszczenie artykułu
Artykuł stanowi analizę jednego z najważniejszych zagadnień praktycznych związanych z estońskim CIT, czyli odpowiedzi na pytanie, czy brak podpisu pod sprawozdaniem finansowym – lub inne jego wady – mogą skutkować nieskutecznością wyboru opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek.
Punktem wyjścia jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 17 czerwca 2025 r. (I SA/Bd 235/25), który wpisuje się w ugruntowaną linię interpretacyjną organów podatkowych. Zgodnie z tym podejściem uchybienia w zakresie sporządzenia sprawozdania finansowego, w tym brak jego podpisania w terminie, mogą prowadzić do utraty prawa do estońskiego CIT.
Autor zdecydowanie kwestionuje tę wykładnię.
Kluczowa teza
Brak podpisu pod sprawozdaniem finansowym sporządzonym przy wyborze estońskiego CIT w trakcie roku podatkowego nie wpływa na skuteczności wyboru opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek.
Co więcej, zdaniem autora również inne nieprawidłowości, takie jak sporządzenie sprawozdania po terminie czy jego niezgodność z przepisami o rachunkowości, nie powinny prowadzić do utraty prawa do tej formy opodatkowania.
Dlaczego brak podpisu nie powinien odbierać prawa do estońskiego CIT?
Autor wskazuje, że:
- przepisy ustawy o CIT nie uzależniają wprost skuteczności wyboru ryczałtu od podpisania sprawozdania finansowego,
- sporządzenie sprawozdania finansowego i jego podpisanie to dwie odrębne czynności prawne,
- art. 28j ust. 5 ustawy o CIT należy interpretować jako przepis nakładający obowiązek sporządzenia sprawozdania, a nie jako warunek formalny skuteczności wyboru opodatkowania.
W konsekwencji brak podpisu sprawozdania nie powinien przesądzać o nieskuteczności wyboru estońskiego CIT.
Skutki wadliwego sprawozdania finansowego – problem nadmiernego formalizmu
Przyjęcie stanowiska organów podatkowych prowadziłoby do bardzo daleko idących konsekwencji. W praktyce każda, nawet drobna wadliwość sprawozdania finansowego mogłaby skutkować utratą prawa do ryczałtu.
Oznaczałoby to, że:
- podatnik nie miałby pewności co do swojej formy opodatkowania,
- skuteczność wyboru estońskiego CIT byłaby oceniana dopiero post factum,
- ryzyko podatkowe byłoby nieproporcjonalnie wysokie.
Zdaniem autora taka interpretacja narusza podstawowe zasady konstytucyjne, w szczególności zasadę proporcjonalności, zasadę zaufania do państwa oraz zasadę równości.
Nierówne traktowanie podatników
Szczególnie istotnym argumentem jest to, że ustawodawca nie wiąże analogicznych skutków z wadliwością sprawozdania finansowego w przypadku wyboru estońskiego CIT od początku roku podatkowego.
W efekcie:
- podatnicy wybierający ryczałt w trakcie roku są traktowani bardziej rygorystycznie,
- brak jest racjonalnego uzasadnienia dla takiego zróżnicowania,
- może to prowadzić do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Wnioski praktyczne
Z analizy przedstawionej w artykule wynika jednoznacznie, że:
- brak podpisu sprawozdania finansowego nie powinien eliminować podatnika z estońskiego CIT,
- niesporządzenie lub wadliwość sprawozdania finansowego nie powinny być traktowane jako warunek skuteczności wyboru ryczałtu,
- ewentualne uchybienia powinny być oceniane w reżimie rachunkowym lub karnoskarbowym, a nie poprzez pozbawienie podatnika prawa do wybranej formy opodatkowania.
Podsumowanie
Publikacja adwokata Tomasza Jezierskiego stanowi istotny głos w debacie dotyczącej estońskiego CIT i skutków formalnych uchybień przy jego wyborze.
Dla praktyki podatkowej kluczowe znaczenie ma wniosek, że brak podpisu pod sprawozdaniem finansowym lub inne jego wady nie powinny prowadzić do utraty prawa do ryczałtu od dochodów spółek, a obecna restrykcyjna linia interpretacyjna wymaga zmiany.
Pełny teks artykułu
Pełny tekst artykułu można znaleźć pod adresem: Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 235/25
Zachęcamy do lektury!